Voelt iemand zich ooit echt aanvaard als hij voor de anderen een vreemdeling blijft? Zowel in Shakespeares toneeltekst als in Verdi’s opera blijkt het een onmogelijke opdracht. Zelfs een held moet tegen vooroordelen opboksen. Hoe hoger Otello opklimt, hoe meer men hem als een bedreiging ziet. Zijn val is dan ook duizelingwekkend.

Nochtans heeft de ‘Moor van Venetië’ alles veroverd, zowel militaire eer als Desdemona’s hart. Als overwinnaar reist hij naar Cyprus om er het bewind van de Dogestad te verzekeren. Maar luitenant Iago voelt enkel racistische verachting voor de succesrijke Afrikaanse generaal. Gefrustreerd door zijn ondergeschikte positie wreekt hij zich op Otello door hem te raken in zijn zwak punt, zijn onvoorwaardelijke liefde voor zijn echtgenote. Door twijfel te zaaien over Desdemona’s trouw ontketent Iago een cynische kettingreactie. Stilaan raakt de man met aanzien verstrikt in onbedwingbare jaloezie.

Samen met Aïda en Falstaff wordt Otello gezien als het hoogtepunt van de Italiaanse opera. Verdi ontplooit erin een echte muzikale dramaturgie, want achter de gezongen tekst verklankt het orkest de innerlijke kwellingen en tegenstrijdigheden die de personages verscheuren. Zo legt de muziek de triomf van de menselijke zwakheden bloot: de drang om te bezitten, de angst om te verliezen, de nood om te domineren.

Al twintig jaar lang werkt de Hongaar Árpád Schilling in zijn producties rond hedendaagse maatschappelijke problemen zoals de toenemende radicalisering in Europa. Zijn operaregieën tonen aan dat spanningen van vandaag ook terug te vinden zijn in de grote repertoirestukken. Hij onderzoekt bovendien de existentiële dreiging die uitgaat van gewelddadige machtsstructuren en maatschappelijke uitsluiting. Bij hem wordt Otello een tragisch verhaal van liefde gebroken door discriminatie. De stigmatiserende blik op iemand die men als een vreemdeling beschouwt, roept zoveel geweld op dat de man uiteindelijk het monster wordt dat de gemeenschap in hem denkt te zien.